Zorgalarmering is bedoeld om veiligheid te vergroten en snel te kunnen handelen in kritieke situaties. Toch ervaren veel zorgprofessionals het tegenovergestelde: een continue stroom van meldingen die zorgt voor afleiding, stress en verminderde alertheid. Dit fenomeen noemen we alarmmoeheid, ook wel alarm fatigue.
Alarmmoeheid in de zorg is geen op zichzelf staand technisch probleem. Het raakt direct aan hoe zorgtechnologie wordt ingezet, hoe systemen samenwerken en hoe zorgprofessionals hun werk ervaren. Dit sluit aan bij een bredere ontwikkeling die we ook zien bij het gebruik van zorg apps in de dagelijkse zorgpraktijk.
Alarmmoeheid ontstaat wanneer zorgverleners zo vaak meldingen ontvangen dat zij deze minder aandacht geven of onbewust negeren. Niet uit onwil, maar omdat het menselijk brein moeite heeft om langdurig alert te blijven bij een overvloed aan prikkels.
In omgevingen waar zorgalarmering, monitoring en andere vormen van slimme technologie in de zorg worden gecombineerd, neemt het risico op alarmmoeheid toe als deze technologie niet goed op elkaar is afgestemd.
Alarmmoeheid ontstaat meestal door een combinatie van factoren die elkaar versterken.
Te veel meldingen met dezelfde urgentie
Veel zorgalarmeringssystemen zijn ruim ingesteld om risico’s te beperken. Hierdoor krijgen zorgprofessionals ook meldingen die geen directe actie vereisen, wat het onderscheid tussen urgent en niet-urgent vertroebelt.
Gebrek aan context bij alarmen
Een melding zonder context zegt weinig. Wanneer zorgprofessionals niet weten wat er vooraf is gebeurd of wat het leefpatroon van een cliënt is, wordt het lastig om prioriteiten te stellen. Dit zien we ook bij zorgorganisaties die werken met leefpatrooninformatie.
Losstaande systemen en applicaties
Wanneer zorgalarmering, cliëntinformatie en andere systemen niet geïntegreerd zijn, komen meldingen via verschillende apparaten en kanalen binnen. Dit vergroot de cognitieve belasting en draagt direct bij aan alarmmoeheid.
Alarmmoeheid heeft niet alleen invloed op werkbeleving, maar ook op veiligheid en kwaliteit van zorg.
Veelvoorkomende risico’s zijn:
Voor zorgorganisaties betekent dit dat de inzet van technologie zijn doel voorbijschiet, terwijl juist het tegenovergestelde wordt beoogd.
Het verminderen van alarmmoeheid in de zorg vraagt om meer dan het aanpassen van instellingen. Het vereist inzicht in zorgprocessen, rollen en verantwoordelijkheden.
Hierbij spelen vragen als:
Dit soort vraagstukken zien we ook terug bij organisaties die worstelen met de samenhang tussen systemen zoals het Elektronisch Cliënten Dossier (ECD) en zorgalarmering.
Effectieve zorgalarmering ontstaat wanneer meldingen niet losstaan, maar onderdeel zijn van één samenhangende werkomgeving. Door alarmen te bundelen en te voorzien van context, ontstaat overzicht en rust.
In plaats van meerdere losse signalen ontvangt de zorgverlener één duidelijke melding, passend bij de situatie van de cliënt. Dit sluit aan bij de manier waarop Sonevo zorgorganisaties ondersteunt met samenhangende zorgtechnologie-oplossingen.
Veel zorgorganisaties proberen alarmmoeheid op te lossen door nieuwe technologie toe te voegen. In de praktijk vergroot dit het probleem vaak juist. Een onafhankelijke analyse helpt om eerst het geheel te overzien.
Wij ondersteunen zorgorganisaties bij het herinrichten van zorgalarmering en technologie, met aandacht voor mens, proces en techniek. Meer hierover lees je op onze pagina over zorgadvies en consultancy.
Het doel is niet minder zorgalarmering, maar betere zorgalarmering. Wanneer meldingen relevant, duidelijk en contextueel zijn, ontstaat er weer vertrouwen in technologie.
Dit leidt tot:
Zorgtechnologie moet de zorg ondersteunen, niet domineren.
Alarmmoeheid, of alarm fatigue, is een groeiend probleem in de zorg. Niet door onzorgvuldigheid, maar door complexiteit en versnippering. Door zorgalarmering integraal te benaderen en technologie beter te laten samenwerken, kan alarmmoeheid structureel worden verminderd. De sleutel ligt in samenhang, context en duidelijke keuzes.
Wil je alarmmoeheid in jouw zorgorganisatie aanpakken en zorgalarmering weer overzichtelijk maken? Wij helpen bij het analyseren, integreren en optimaliseren van zorgtechnologie, zodat meldingen weer doen waarvoor ze bedoeld zijn: veiligheid vergroten.
Wat is alarmmoeheid in de zorg?
Alarmmoeheid is het verschijnsel waarbij zorgprofessionals zo vaak meldingen ontvangen dat zij deze minder serieus nemen of minder snel reageren. Dit wordt ook wel alarm fatigue genoemd en kan risico’s opleveren voor veiligheid en kwaliteit van zorg.
Wat is het verschil tussen alarmmoeheid en alarm fatigue?
Er is geen inhoudelijk verschil. Alarm fatigue is de Engelstalige term voor alarmmoeheid en wordt internationaal gebruikt binnen de zorg en medische technologie.
Waardoor ontstaat alarmmoeheid?
Alarmmoeheid ontstaat meestal door een combinatie van te veel meldingen, onvoldoende onderscheid in urgentie, gebrek aan context bij alarmen en het gebruik van meerdere losse systemen.
Wat zijn de risico’s van alarmmoeheid?
De risico’s van alarmmoeheid zijn onder andere vertraagde reacties op kritieke situaties, verhoogde werkdruk, stress bij zorgmedewerkers en een afname van vertrouwen in zorgtechnologie.
Hoe kan alarmmoeheid in de zorg worden verminderd?
Alarmmoeheid kan worden verminderd door zorgalarmering slimmer in te richten, meldingen te bundelen, context toe te voegen en systemen beter te laten samenwerken. Ook duidelijke afspraken over verantwoordelijkheden zijn belangrijk.
Is alarmmoeheid alleen een technisch probleem?
Nee, alarmmoeheid is niet alleen een technisch probleem. Het heeft ook te maken met werkprocessen, organisatie en menselijk gedrag. Een integrale aanpak is daarom noodzakelijk.
Welke rol speelt zorgtechnologie bij het oplossen van alarmmoeheid?
Zorgtechnologie kan alarmmoeheid verminderen wanneer deze goed wordt geïntegreerd en ondersteunend wordt ingezet. Slimme zorgalarmering helpt om meldingen relevant en overzichtelijk te houden.